มาตรฐานฝีมือเเรงงานเเห่งชาติได้กล่าวถึง ประเภทการนวดไทยไว้ 3 ระดับ เกี่ยวกับโรคเส้นเอ็นเเละข้อต่อ ไว้ดังนี้
กลุ่มอาการโรคในการนวดเเบ่งออกเป็น 3 กลุ่มคือ
1.กลุ่มที่รักษาเเล้วหายขาด
2.กลุ่มที่รักษาเพื่อบรรเทาอาการ
3.กลุ่มที่รักษาเพื่อป้องกันหรือเเก้ไขโรคเเทรกซ้อน
1.กลุ่มโรคที่รักษาเเล้วหายขาด มีโรคต่อไปนี้
หัวไหล่ติดอักเสบเฉียบพลัน(rotator cuff tendonitis ,pericapsular bursitis)
-เอ็นรอบหัวไหล่อักเสบ ถุงน้ำรอบไหล่อักเสบ
-มักเป็นที่เอ็นของกล้ามเนื้อสะบัก(supraspinatus)
-สาเหตุจากใช้งานเกินพิกัด ออกเเรงหนักเกินทน หรือใช้งานซ้ำๆเช่น ในนักกีฬา
-ปวดหัวไหล่เฉียบพลันร้าวไปต้นคอเเละเเขน
-ปวดมากเวลายกเเขน เพราะเอ็นไปโดนเบียดในช่องเเง่งของกระดูกสะบัก(acromion process)
-อาจมีอาการบวมเเดงร้อน ร่วมด้วย
หัวไหล่ติดเรื้อรัง(frozen shoulder,adhesive capsulitis)
-มักเป็นในคนอายุมากกว่า 50 ปี
-สาเหตุจากไม่ได้ยกเเขนเป็นเวลานาน เช่น ปวดไหล่จากเอ็นอักเสบ ผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีก
-อาการค่อยๆหนักขึ้นช้าๆใช้เวลาหลายเดือน
-ถ้าไม่รักาาก็จะติดจนยกเเทบไม่ได้เลย
-ปวดหัวไหล่ร้าวไปที่ต้นคอเเละเเขน บางรายปวดมากจนนอนไม่ได้
-ชูเเขนได้ไม่ชิดหู
-ปกติต้องยกได้ 180 องศา เเบะเข้า-ออกได้ 90 องศา
ข้อเท้าเเพลงด้านหน้า/ข้าง(ankle sprain)
-สาเหตุจากกระดูกเท้าพลิกไปด้านหลัง
-เอ็นข้อเท้าด้านนอกบาดเจ็บ
-ปวดข้อเท้าเเละหลังเท้า
-มักมีอาการบวม ทำให้ขยับข้อเท้าไม่สะดวก
-ถ้าบาดเจ็บมาก อาจมีช้ำเลือด จากเอ็นฉีกขาด ทำให้ข้อเท้าขาดความมั่นคง
-ควรส่งพบเเพทย์
ปวดส้นเท้า/ลมปลายปัตคาตส้นเท้า(plantar fasciaitis)
-การอักเสบของเส้นเอ้นที่ส้นเท้า
-สาเหตุจาก ลงน้ำหนักมากเกินไปเป็นเวลานาน
-มีอาการปวดส้นเท้าเวลาเดิน
-ปวดมากในตอนเช้า หรือลุกยืนหลังจากนั่งนานๆ
-ดีขึ้นเมื่อเริ่มเดินหรือบริหารกาย
-กดเจ็บรอบส้นเท้า มักเป็นที่ขอบด้านใน
-จับนิ้วเท้า หรือข้อเท้ากระดกขึ้น จะเจ็บมาก
ปวดข้อศอก/หรือลมปลายปัตคาตข้อศอก(lateral/medial epicondylitis,tennis/golfer elbow)
-เอ็นที่เกาะบริเวณข้อศอกบาดเจ็บ
-สาเหตุจากใช้งานหนักเกินไป หรือใช้งานซ้ำๆเช่น นักเทนนิส นักกอล์ฟ เเม่บ้าน ชาวไร่
-อาการปวดข้อศอกด้านนอก/ใน ปวดมากถ้าออกเเรงกล้ามเนื้อ เช่น กำเเรงๆบิดผ้า
-เคลื่อนไหวข้อศอกไม่สะดวก
-ปกติ งอศอกได้ 150 องศา บิดเเขนคว่ำ หงายได้ 90 องศา
-มีความร้อนเล็กน้อย
นิ้วไกปืน(trigger finger)
-เอ็น เเละปลอกหุ้มเอ็นข้อนิ้ว อักเสบ
-เป็นที่บริเวณเส้นหัวใจ ของลายมือ
-ปวด บวม บริเวณที่มีการอักเสบ
-กำมือเเล้วเเบมือ นิ้วที่เป็นจะติดหรือขัดขณะเเบมือ
2.กลุ่มโรคที่รักษาเพื่อบรรเทาอาการ มีโรคดังต่อไปนี้
ปวดเข่าเฉียบพลัน/จับโปงน้ำเข่า(acute knee pain)
-สาเหตุจากการบาดเจ็บของเอ็น เช่น เล่นฟุตบอล หรือข้ออักเสบ เช่น เก๊าท์ หรือการติดเชื้อในข้อ
-อาการ เข่า ปวด บวม เเดง ร้อนมาก ถ้าติดเชื้อมักมีไข้ร่วมด้วย
-มีน้ำในข้อ
-ข้ออาจจะติดถ้าปวดมาก เเล้วไม่ยอมขยับสัก 2-3 วัน
-ถ้าเป็นระยะเฉียบพลัน สามารถทดสอบได้โดยใช้ปูนเเดงทา จะเห็นรอยเยิ้มของปูนชัดเจน
-ควรส่งพบเเพทย์
ปวดเข่าเรื้อรัง/จับโปงเเห้งเข่า(chronic knee pain,osteoarthritis knee)
-เป็นโรคที่เกิดจากการเปลี่ยนเเปลงตามวัย เเละการใช้งานมาก
-มักพบในคนอายุมากกว่า50 ปี
-ข้อติดในตอนเช้าน้อยกว่า 30 นาที
-มีเสียงดังในข้อเวลาขยับ
-มีอาการปวดเข่า บวม เเดง ร้อน น้อยกว่า จับโปงน้ำเข่า
-ถ้า้เป็นระยะเรื้อรัง ทดสอบได้โดยใช้ปูนเเดงทา จะมีรอยเยิ้มน้อยกว่า จับโปงน้ำเข่า
ปวดข้อเท้าเรื้อรัง/จับโปงเเห้งข้อเท้า(chronic ankle pain)
-ปวดข้อเท้าเรื้อรัง ไม่ค่อยมีอาการปวด บวม เเดง ร้อน
-สาเหตุจากเอ็นอักเสบเรื้อรัง ข้อเท้าอักเสบ เช่น เก๊าท์
-ถ้าเป็นระยะเฉียบพลัน ข้อเท้าจะมีอาการ ปวด บวม เเดง ร้อนมาก มีน้ำในข้อ กดเจ็บรอบๆข้อเท้า
-จะต้องรู้วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้น
-ต้องส่งต่อ เเพทย์เเผนปัจจุบันได้
ปวดหลังจากข้อกระดูกสันหลังอักเสบ/ลำบองสัญญาณ1-3 หลัง(lumbosacral / lumbar spondyloarthropathy)
-พบในอายุ14-45 ปี
-มีอาการอักเสบของเอ็นยึดกระดูกสันหลัง
-สาเหตุอาจมาจากการติดเชื้อทาง ระบบทางเดินอาหาร เเล้วกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิต้านทานขึ้นมา
-ปวด บวม เเดง ร้อน ตามเเนวกระดูกสันหลัง
-อาจมีปวดร้าว ไปถึงด้านหลังเข่า เเละข้อเท้า หรือส้นเท้า
-บางรายเป็นมากจนกระดูกสันหลังเเข็ง
ลมปลาบ(muscular dystrophy cause)
-เป้นโรคทางพันธุกรรม
-ความผิดปกติของการสร้างในกล้ามเนื้อ ทำให้เปราะบาง
-กล้ามเนื้อจะค่อยๆอ่อนเเรงไปเรื่อยๆ
-อาการลีบบริเวณกล้ามเนื้อ เเขน ขา
-ถ้าขั้นสุดท้าย อาการจะลามไปถึงกล้ามเนื้อหายใจ ทำให้เสียชีวิต
-โบราณใช้ปูนเเดงทา ถ้ามีเเนวเเห้ง เเสดงว่ามีลมปลาบ
กระดูกงอกส้นเท้า(calcaneal spur)
-เกิดจากมีหินปูนมาเกาะ พอกมากขึ้นบริเวณส้นเท้า
-ทำให้ถุงน้ำส้นเท้าอักเสบ
-เนื่องจากความเสื่อม จากการเดินมาก
-มีอาการเจ็บส้นเท้า เวลาลงน้ำหนัก
3.กลุ่มที่รักษาเพื่อป้องกันหรือเเก้ไขโรคเเทรกซ้อน
พากินสัน/สันนิบาตลูกนก/อัมพฤกษ์(parkinson disease)
-มีอาการเวลาเดิน หรืออยู่เฉยๆ เเขน ขา จะสั่น เเละไม่สามารถควบคุมได้ จะสั่นหมดทั้งตัว
-ระยะเเรกกินยาจะสั่นน้อยลง
-มีความผิดปกติของสมอง เกี่ยวกับการหลั่งสาร
-มักจะมีอาการหนักขึ้นเรื่อยๆ
-จะออกเดิน ต้องสั่นอยู่นาน เมื่อเริ่มเดินเเล้ว ถ้าเดินเร็วจะหยุดทันทีไม่ได้ ถ้าฝืนจะหกล้ม
-เสียงพูดจะเหมือนเเมว
อัมพาตครึ่งซีก(hemiparesis/hemiplegia)
-เเขน ขา อ่อนเเรงครึ่งซีก ขยับไม่ได้
-หัวไหล่ เเละข้อสะโพก หลุดหลวม ตำราเเพทย์เเผนไทยส่วนมาก อัมพฤกษ์จะเป็นซีกซ้าย อัมพาตจะเป็นซีกขวา โดยสายราชสำนัก เเยกโรคอัมพาต โดนดุข้อต่อ หัวไหล่เเละสะโพก ถ้าหลุด หรือหลวมเรียกว่าอัมพาต ถ้ายังไม่หลุดหรือหลวมเรียกอัมพฤกษ์
-นวด 2-3 สัปดาห์ ข้อจะหลวมน้อยลง
-ถ้ามีอาการอัมพาตเกิน 6 เดือน นวดมักจะไม่ดีขึ้น
อัมพฤกษ์สมองในเด็ก(cerebral palsy)
-เกิดได้ตั้งเเต่เด็กก่อนคลอด ขณะคลอด หรือหลังคลอด เมื่อสมองเด็กยังไม่เจริญเต็มที่
-มีพยาธิสภาพอยู่บริเวณสมองส่วนที่ควบคุม การเคลื่อนไหวของร่างกาย ทำให้มีอาการ เเขน ขา เกร็ง หรืออ่อนเเรง
ุ่
